Wyjazdowy sezon skansenu

2015.09.04_akt1Bogate i niejednokrotnie unikatowe zbiory Skansenu Rzeki Pilicy można oglądać nie tylko na stałych i czasowych ekspozycjach wewnątrz tej placówki. Ostatnio tomaszowski skansen dosyć często udostępnia je na tematyczne wystawy w innych muzeach. Przykładem: czynna obecnie w warszawskim Muzeum Wojska Polskiego panoramiczna wystawa pt. „Wielka wojna 1914-1918. Prawdziwy koniec Belle Epoque”. Znalazło się na niej prawie 40 okazów tzw. sztuki okopowej ze zbiorów pilickiego skansenu. Czytaj dalej

Pilica – rzeka filmowa

2015.08.21_akt1Zabytkowa poczekalnia, przeniesiona przed dziewięcioma laty z dawnego przystanku kolejowego Wolbórka, w pełni zasługuje na miano architektonicznej „perełki” wśród obiektów tomaszowskiego Skansenu Rzeki Pilicy. Ten odznaczający się szczególnym urokiem, misternie zdobiony budyneczek z prawie 120-letnią metryką w pełni doceniali w dalszej i bliższej przeszłości nasi filmowcy, umieszczając w nim i obok niego akcję swoich obrazów fabularnych. Dawny wygląd tej poczekalni zarówno za dnia, jak i w porze nocnej został uwieczniony w pełnometrażowych filmach fabularnych: „Kobieta z prowincji” z 1984 roku w reż. Andrzeja Barańskiego i „Człowiek wózków” z 2000 roku w reż. Mariusza Malca. Czytaj dalej

Groty dla ochłody!

2015.08.12_akt1Orzeźwiający chłód stał się podczas trwających obecnie tropikalnych upałów ważnym atutem Grot Nagórzyckich.  Podczas, gdy na zewnątrz żar leje się z nieba, a słupek rtęci na termometrach codziennie przekracza 30 stopni Celsjusza, to w najdalszych czeluściach dawnej kopalni piasku kwarcowego temperatura sięga zaledwie 11 stopni! Bliżej wejścia termometr wskazuje parę kresek więcej. W porównaniu do chłodniejszych pór roku temperatura wewnątrz grot podniosła się tylko o kilka stopni. Czytaj dalej

Skansen i Groty w „motowizji”

2015.08.10_akt1Skansen Rzeki Pilicy i Groty Nagórzyckie znalazły się wśród największych atrakcji turystycznych woj. łódzkiego, polecanych przez telewizyjny program „Polska motocyklowa”. Cykl, prezentowany w ogólnopolskim kanale motowizja na platformie nc+, proponuje miłośnikom dwuśladów odwiedzanie miejsc godnych uwagi na terenie całego kraju. Każdy z 25-minutowych odcinków zawiera relację z jednodniowego przejazdu motocyklem na trasie liczącej od 200 do 300 kilometrów w obrębie jednego województwa. W wyborze miejsc zasługujących na prezentację w tym programie jego realizatorów wspiera Polska Organizacja Turystyczna wraz ze swoimi agendami regionalnymi. Czytaj dalej

Wystawa i piknik w skansenie.
„Do nadpilickich kurortów”

2015.07.05_akt0 Nad Pilicę przyjeżdżano kiedyś nie tylko na letni wypoczynek, ale także w celach leczniczych. Miejscem takich kuracji był zakład wodoleczniczy w Nowym Mieście nad Pilicą, utworzony w 1874 roku przez doktora Jana Bielińskiego. Nowomiejskie zdrojowisko, nie odstające standardem i poziomem leczenia od modnych „badów” zagranicznych, cieszyło się niegdyś dużą renomą. Warto również przypomnieć historię  uzdrowiska w Czarnieckiej Górze, położonej w północnej części woj. świętokrzyskiego nad rzeką Czarną Konecką, największym dopływem Pilicy. Czytaj dalej

Jak za dawnych lat… Woda z błękitnego zdroju

2015.06.30_akt1„Komu źródlana woda, komu?!” – Takie nawoływania codziennie rozlegały się przed II wojną światową w centrum Tomaszowa Mazowieckiego. Towarzyszyły im donośne dźwięki mosiężnych dzwonków, którymi oznajmiano przyjazd charakterystycznych, malowanych na niebiesko, beczkowozów z konnym zaprzęgiem. Zawierały one wodę czerpaną z podtomaszowskich Niebieskich Źródeł na potrzeby mieszkańców centralnej części miasta, pozbawionej jeszcze wtedy wodociągów. Czytaj dalej

Gorący czerwiec w skansenie i grotach

18.06.2015_akt1Z początkiem czerwca nastał, jak co roku o tej porze, szczyt sezonu turystycznego w Skansenie Rzeki Pilicy i jego filii – Podziemnej Trasie Turystycznej „Groty Nagórzyckie”. Obecnie wśród zwiedzających tradycyjnie przeważają uczestnicy wycieczek szkolnych, ale nie brakuje tutaj także turystów indywidualnych z kraju i zagranicy. Zarówno tomaszowski skansen, jak i groty coraz częściej umieszczają oni na trasie swoich turystycznych eskapad. Czytaj dalej

W grotach wyryta… piaskowcowa księga

2015.05.24b_akt1Jak wiadomo, Groty Nagórzyckie są niezwykłym, wspólnym dziełem natury i rąk ludzkich. W uformowanej sto milionów lat temu piaskowcowej skale mieszkańcy wsi Nagórzyce zaczęli od końca XVIII wieku żłobić coraz większe komory. Urabiany z nich śnieżnobiały piasek służył początkowo do celów gospodarskich, by potem stać się cenionym surowcem dla hut szkła. Czytaj dalej

Bajkowa noc w skansenie i grotach

2015.05.24_akt1Głośnym akcentem, bo ceremonialnym biciem w zabytkowy dzwon z nieistniejącego już okrętu desantowego „Pilica” rozpoczęła się tegoroczna Noc Muzeów w Skansenie Rzeki Pilicy. Zgodnie z tradycją przybywającym tłumnie gościom zaprezentowano to, co przybyło w skansenie w ciągu minionego roku. W rolę przewodnika wcielił się… nadzorca budynków stacyjnych dawnej Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, ubrany w historyczny mundur kolejarski z końca XIX wieku. Przywołanie tej postaci pozwoliło przenieść się wyobraźnią do narodzin i lat świetności niewątpliwie najcenniejszego i najpiękniejszego budynku w skansenie – zabytkowej poczekalni przeniesionej tutaj z przystanku kolejowego Wolbórka. Czytaj dalej

Iluminacje i inne atrakcje
czyli Noc Muzeów w Skansenie i Grotach

2015.05.09_akt1W tym roku 16 maja nocni goście Skansenu będą mogli podziwiać „stacyjkę z bajki”, czyli  dawny pawilon ekspozycyjny Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, w nowej odsłonie, ozdobioną pięknym, ostatnio zrekonstruowanym, historycznym zwieńczeniem frontonu. Osoby zainteresowane burzliwymi dziejami tego budynku poznają jego losy oglądając wystawę plenerową, pełną unikatowych fotografii i dokumentów archiwalnych, a poświęconą historii tej niezwykłej prawie 120- letniej poczekalni kolejowej. Czytaj dalej

Na wielkanocnym jarmarku.
Młyny i groty w centrum Tomaszowa

03.04.2015_akt1Centrum Tomaszowa Mazowieckiego ożyło i nabrało kolorów dzięki Jarmarkowi Wielkanocnemu, odbywającemu się w sobotę (28 marca) na zrewitalizowanym  Placu Kościuszki. Na jarmarku, zorganizowanym tu po raz pierwszy przez Urząd Miasta,  nie mogło zabraknąć stoiska Skansenu Rzeki Pilicy wraz z zarządzaną przez niego Podziemną Trasą Turystyczną „Groty Nagórzyckie”. Impreza, ciesząca się dużym zainteresowaniem Tomaszowian, była dobrą okazją do promocji markowego produktu turystycznego miasta – Tomaszowskiej Okrąglicy. Czytaj dalej

Na gali w Łodzi. Medal dla pilickiego skansenu

akt_31.03.2015_0 akt_31.03.2015_1Nieszablonowe, a częstokroć nowatorskie rozwiązania i działania Skansenu Rzeki Pilicy są dostrzegane i doceniane na szerszym forum. Najnowszym tego przykładem jest uhonorowanie tomaszowskiej placówki Medalem „Pro publico bono” im Sabiny Nowickiej – wybitnej animatorki teatru, muzyki i baletu, współzałożycielki i pierwszej dyrektor opery łódzkiej (dzisiejszego Teatru Wielkiego w Łodzi).  Został on ustanowiony w rok po jej śmierci, tj. w   2007 roku, przez Towarzystwo Przyjaciół Łodzi, aby wyróżniać ludzi i instytucje za ich szczególny, twórczy wkład do kultury polskiej i samej Łodzi.  Co roku przyznanie tego medalu  uświetnia obchody Międzynarodowego Dnia Teatru. Czytaj dalej

Doliną Pilicy – do grot

2015.03.29_akt_1Malownicze otoczenie Pilicy po raz kolejny stało się inspiracją dla stworzenia pięknych prac plastycznych – tym razem przez najmłodszych. Zachętą do tego stał się II Powiatowy Konkurs Plastyczny „Dolina Pilicy”, skierowany do uczniów szkół podstawowych – podopiecznych świetlic szkolnych powiatu tomaszowskiego. Pomysłodawczyniami i organizatorkami konkursu były panie: Grażyna Galińska i Ewa Redko ze świetlicy szkolnej przy Szkole Podstawowej nr 12 w Tomaszowie Maz. Rozstrzygnięcie konkursu, połączone z wręczeniem nagród laureatom i wernisażem prac plastycznych, odbyło się w czwartek 26 marca. Podobnie, jak w ubiegłym roku, miejscem tego wydarzenia była „Galeria pod Grotami” w budynku obsługi turystów przy Podziemnej Trasie Turystycznej Groty Nagórzyckie. Czytaj dalej

Na wycieczkę do Tomaszowa.
Turystyczne „białe kruki”

2015.03.19akt_1Okolice Tomaszowa, wyjątkowo szczodrze obdarowane przez przyrodę i historię, od dawna przyciągały entuzjastów krajoznawstwa i turystyki. Już na przełomie XIX i XX wieku zaczęły tu docierać zorganizowane wycieczki z Łodzi. Z myślą o nich, jak też o turystach z innych stron kraju zaczęto wydawać informatory i przewodniki o tomaszowskich i nadpilickich osobliwościach przyrodniczo-turystycznych, takich jak Niebieskie Źródła, czy Groty Nagórzyckie. W regionalnej i lokalnej prasie zamieszczano liczne, nieraz obszerne relacje z tych wypraw. Czytaj dalej

Do Grot na lekcje

rysunek1Kiedyś niemało uczniów tomaszowskich szkół chadzało do Grot Nagórzyckich na wagary.  Dzisiaj, na odwrót,  stały się one miejscem… lekcji. W dodatku lekcje te wcale nie przypominają nudnych i męczących zajęć, a są frapującym spotkaniem z niezwykłą  historią dawnej kopalni piasku kwarcowego, będącą dzisiaj turystyczną „perełką” Tomaszowa Mazowieckiego. Urządzona w niej podziemna trasa turystyczna jest dostępna dla zwiedzających już od trzech lat i wciąż cieszy się wielkim  powodzeniem. Wystarczy podać, że w tym czasie nagórzycką atrakcję obejrzało łącznie prawie 140 tysięcy osób! Czytaj dalej

Cudze chwalicie… Z wycieczką do Tomaszowa

2015.02.24_akt_1„Cudze chwalicie, swego nie znacie, sami nie wiecie, co posiadacie” – te słowa, napisane niemal dwieście lat temu, nadal nie tracą na aktualności. Posłużyły za motto niecodziennej biesiady, trwającej w sobotę 21 lutego pod nagórzyckimi grotami. Jej gości zaproszono na swoistą podróż w czasie, aby mogli się naocznie przekonać, jak wyjątkowe dziedzictwo pozostawiła przyroda i historia w Tomaszowie Mazowieckim i jego okolicach. Niespotykane gdzie indziej osobliwości, jak Niebieskie Źródła bądź też Groty Nagórzyckie, stały się już w końcu XIX wieku magnesem przyciągającym tutaj coraz liczniejsze rzesze turystów. Taka, jakby żywcem przeniesiona z przeszłości, krajoznawcza wycieczka dotarła do nagórzyckich pieczar właśnie w minioną sobotę. Czytaj dalej

W sobotę pod grotami. Historia i „dusicha”

2015.02.16akt_1Natura i historia hojnie obdarowały okolice Tomaszowa Mazowieckiego. Ich piękno zachwalał w 1834 roku swoim piórem  założyciel miasta – hrabia Antoni Ostrowski. Sławiła je na łamach XIX-wiecznej prasy warszawskiej tomaszowska poetka – Emilia Topas-Bernsztajnowa. Rozsiane gęsto wokół Tomaszowa osobliwości, a w tym Niebieskie Źródła i Groty Nagórzyckie, niebawem stały się celem coraz liczniejszych wycieczek krajoznawczych, wyruszających m.in. z zatłoczonej i zadymionej Łodzi. Pełne zachwytów relacje z tych wypraw już przed stu laty ukazywały się na łamach tutejszych gazet. Czytaj dalej

Serduszka na czołgu i w Grotach

2015.01.14_akt1W minioną niedzielę, 11 stycznia 2015 r. odbył się 23. Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Podczas finałowej zbiórki nie mogło zabraknąć tomaszowskiego skansenu, który już szósty raz połączył siły z Orkiestrą by walczyć ramię w ramię w szczytnym celu. W tym specjalnym dniu przed wejściem do skansenu kasę zastąpiła orkiestrowa puszka. Zwiedzający po wrzuceniu do niej datku mogli zwiedzać wszystkie prezentowane przez skansen wystawy, zarówno stałe jak i czasowe. Czytaj dalej

W Skansenie i Grotach Orkiestra
z czołgiem i… hutnikiem

2015.01.07_wosp1Już po raz szósty Skansen Rzeki Pilicy „zagra” w Finale Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Przed trzema laty do tego szczytnego dzieła włączyła się także administrowana przez pilicki skansen Podziemna Trasa Turystyczna Groty Nagórzyckie. W poprzednich latach w obydwóch tych miejscach zebrano dla WOŚP łącznie prawie 10 tysięcy złotych. Podobnie, jak w całym kraju, datki zbierane tutaj w  najbliższą niedzielę – 11 stycznia będą przeznaczone na poprawę warunków leczenia dzieci oraz opieki medycznej dla seniorów. Na ofiarodawców w skansenie i grotach będą czekały w godzinach: 10.00 – 15.00 zarówno już sprawdzone, jak i nowe atrakcje. Czytaj dalej

Nowości w grotach. Przez odrzwia do hutnika

2014.12.29_akt1Ostatni miesiąc kończącego się 2014 roku przyniósł dwie widoczne nowości w aranżacji i zabezpieczeniu Podziemnej Trasy Turystycznej „Groty Nagórzyckie”. Pierwszą z nich jest postać hutnika, który „zadomowił się” na stanowisku ukazującym  wykorzystywanie dla hutnictwa szkła piasku kwarcowego, urabianego kiedyś w nagórzyckiej kopalni. To stąd od połowy XIX do początku XX wieku wywożono wielkie ilości cennego surowca dla hut szkła, powstających m.in. w gubernialnym Piotrkowie. Szacuje się, że łącznie z podziemnych wyrobisk w Nagórzycach wydobyto ponad 22 tys. metrów sześciennych piasku na potrzeby krajowego hutnictwa szkła! Czytaj dalej

Pod grotami i w grotach. „Andrzejki” pełne magii

2014.12.02_akt1Do kultywowania i ożywiania rodzimych tradycji znakomicie nadaje się funkcjonująca już prawie trzy lata Podziemna Trasa Turystyczna „Groty Nagórzyckie”. Szerokie możliwości na tym polu stworzył zwłaszcza budynek obsługi turystów, oddany do użytku w grudniu ubiegłego roku. Ten funkcjonalny i obszerny obiekt stał się swoistym przedłużeniem podziemi, stwarzając odpowiednie warunki dla wydarzeń kulturalnych, również w chłodniejszych porach roku. Kolejnym i dobitnym tego potwierdzeniem były „Magiczne Andrzejki”, odbywające się tutaj w minioną sobotę. Impreza, zorganizowana już po raz trzeci  przez administrujący nagórzycką trasą Skansen Rzeki Pilicy, zdążyła wejść na stałe do miejskiego kalendarza imprez kulturalnych. Czytaj dalej

Sztuka tworzona w okopach.
Wojaże skansenowej kolekcji

2014.11.25_akt1Tomaszowski Skansen Rzeki Pilicy chlubi się posiadaniem największej w Polsce kolekcji tzw. sztuki okopowej, nazywanej także sztuką żołnierską. Ta forma upamiętniania służby wojskowej swój największy rozkwit przeżywała  podczas I wojny światowej. Wynikało to z charakteru wojennych zmagań lat 1914-1918, często polegających na przedłużających się i wyczerpujących walkach pozycyjnych. Nie tylko dla zabicia czasu, ale także w celu znalezienia duchowej ucieczki przed koszmarem wojny tworzono w warunkach frontowych – czasem niemal na polu bitwy – najróżniejsze pamiątki. Niejednokrotnie łączyły one walory estetyczne z funkcjami użytkowymi. Na ogół jedynym tworzywem dla nich były dostępne w polowych warunkach elementy uzbrojenia i wojskowego ekwipunku. Czytaj dalej

Sto lat temu nad Pilicą. „Dotknięcie” wielkiej wojny

akt_sto_lat_temu_nad_pilica_1Wydarzenie, które miało miejsce w minioną sobotę  u podnóża Grot Nagórzyckich, śmiało można nazwać wielką ucztą duchową dla miłośników regionalnej historii. W niebanalny bowiem sposób upamiętniono tutaj przypadającą w bieżącym roku 100 rocznicę wybuchu  I wojny światowej, a zarazem obchodzoną w tych dniach 96 rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. Znakomitą okazją do uwypuklenia roli, jaką w tych dziejowych wydarzeniach odegrał  region opoczyński i przylegająca do niego rzeka Pilica była nowo wydana książka autorstwa opocznianina – Pawła Budzińskiego. Prezentacja niecodziennej publikacji i jej autora była głównym punktem Biesiady Historycznej, urządzonej staraniem tomaszowskiego Skansenu Rzeki Pilicy w budynku obsługi turystów przy Podziemnej Trasie Turystycznej Groty Nagórzyckie. Czytaj dalej

Echa Wielkiej Wojny nad Pilicą

2014.11.09_akt_1Pomimo upływu stu lat I wojna światowa, nazwana kiedyś Wielką Wojną, pozostawiła wiele śladów nad Pilicą. Wokół tej rzeki toczyły się w pierwszych miesiącach tej wojny krwawe zmagania wojsk rosyjskich, niemieckich i austriackich. Na pół roku – od grudnia 1914 roku do maja 1915 roku Pilica między Inowłodzem i Nowym Miastem stała się  linią frontu rosyjsko-niemieckiego. Tysiące żołnierzy, w tym polskiego pochodzenia, zostały tutaj na zawsze, zaś wiele nadpilickich miejscowości, na czele z Inowłódzem, zostało obróconych w ruinę. Czytaj dalej

Tomaszowska Okrąglica na spalskich dożynkach

2014.09.25_akt_dozynki_2014_1Znakomitą okazję do szerszej promocji walorów historycznych i turystycznych „Tomaszowskiej Okrąglicy” stworzyły Dożynki Prezydenckie, trwające podczas minionego weekendu w Spale. Nowo utworzony, markowy produkt turystyczny miasta Tomaszowa Mazowieckiego został bowiem zaprezentowany w samym centrum ogólnopolskiego święta plonów, tj. na stadionie COS. Jak co roku, rozłożyło się tutaj „miasteczko regionów”, promujące poszczególne województwa oraz kilka centralnych instytucji związanych z rolnictwem. Po raz pierwszy znalazło się tu również miejsce dla stoiska przygotowanego przez Skansen Rzeki Pilicy wespół z Wydziałem Strategii i Zarządzania Projektami Urzędu Miasta. Czytaj dalej

Wakacje z pieczoną rybą i Okrąglicą

akt_2014_08_31_1W ostatnich dniach na terenie Skansenu Rzeki Pilicy miały miejsce trzy wydarzenia z cyklu imprez dla dorosłych pod nazwą „Wczasy w  sercu miasta”. Projekt powstał we współpracy Miejskiego Ośrodka Kultury i Tomaszowskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Spotkania te wchodziły w cykl imprez organizowanych przez tomaszowskie placówki kultury pod patronatem Prezydenta Miasta – „Lato w Tomaszowie”. Czytaj dalej

W nagórzyckiej galerii „77 razy przez Pilicę”

2014.07.28_1Na kulturalnej mapie Tomaszowa Mazowieckiego przybył nowy punkt w postaci galerii wystawowej, urządzonej w budynku obsługi turystów przy Grotach Nagórzyckich. Obiekt oddany do użytku w końcu grudnia ubiegłego roku mieści m.in. pomieszczenie tzw. audytorium, przeznaczonego na organizowanie odczytów i różnego rodzaju spotkań. Rychło okazało się, że to widne i dosyć przestronne wnętrze znakomicie nadaje się również do celów wystawienniczych. Potwierdziły to już eksponowane w nim w okresie od początku maja do końca czerwca br. dwie wystawy tomaszowskich artystów-plastyków: grafiki Mariana Matuszewskiego i malarstwa Marii Bunzel. Czytaj dalej

Miłośnicy książek i rowerów
na Tomaszowskiej Okrąglicy

2014.06.27_akt1W minioną niedzielę tj. 22 czerwca 2014 r. odbył się rajd rowerowy „Odjazdowy Bibliotekarz”, który miał swój  finisz w Skansenie Rzeki Pilicy. Został on zorganizowany  przez Miejską Bibliotekę Publiczną w Tomaszowie Maz. i Towarzystwo Przyjaciół Tomaszowa Mazowieckiego we współpracy z naszą placówką. „Odjazdowy Bibliotekarz” to ogólnopolska akcja promująca czytelnictwo oraz rower, jako ekologiczny środek transportu. Czytaj dalej

XVII Rajd Brzegiem Pilicy – znad zalewu do skansenu

Już od kilkunastu lat Rajdy Brzegiem Pilicy, organizowane każdej wiosny od 1998 roku przez Oddział PTTK w Żarnowie i Skansen Rzeki Pilicy, mają swój finisz w tej ostatniej placówce. W tym roku, w sobotę 31 maja, 186 uczestników Rajdu (reprezentujących szkoły w  Aleksandrowie, Białaczowie, Bujnach, Miedznej Drewnianej, Przedborzu, Skotnikach, Woli Krzysztoporskiej i Żarnowie) wraz z opiekunami wystartowało znad Zalewu Sulejowskiego. Po przejściu tamy  na tym zbiorniku „rajdowicze” przeszli leśnymi duktami, aby dotrzeć  przez Swolszowice Małe do Grot Nagórzyckich. Grupę po leśnych drogach poprowadził Jarosław Pązik, pracownik Skansenu Rzeki Pilicy. Czytaj dalej

Skansen i Groty w nocnej scenerii

2014.05.20_noc_muzeow_1Do trwającej w minioną sobotę VIII Europejskiej Nocy Muzeów po raz kolejny przyłączył się Skansen Rzeki Pilicy wraz z Podziemną Trasą Turystyczną „Groty Nagórzyckie”. Ulewy, jakie w tym dniu nawiedziły nasze miasto, nie wystraszyły chcących w kulturalny sposób spędzić sobotni wieczór. Czytaj dalej